Н.Энхцогт

 

Аливаа улс орон, үндэстэн ястны соёлын хөгжлийн нүүр царай, түвшинг ард түмнийх нь боловсролын хэмжээ харуулах ба боловсрол нь мэдлэг, чадвар, дадал эзэмшсэний үр дүн бөгөөд эрдэм ном, бүтээл туурвил, аливаа ажил үйлсэд мэргэжин дадсан байдал юм. “Боловсрол гэдэг нь соёлт хүний эзэмшвэл зохих эрдэм мэдлэг, арга барил, чадвар, дадлын тогтолцоо” хэмээн Монголын нэвтэрхий тольд дурдсан байна. Нийгэм хувь хүнээс юу шаардаж байгааг ханган биелүүлж байгаа нь тухайн улсын боловсролын тогтолцоо өөрийн нийгмийн үүргээ гүйцэтгэж буй хэрэг бөгөөд энэ нь нэг талаараа боловсролын хэрэгл...

Н.Энхцогт

 
2.1. Монголчуудын уламжлалт сурган хүмүүжүүлэх сэтгэлгээ

 Хэдийгээр монгол туургатан ард түмэн олон мянган жилийн турш нүүдлийн мал аж ахуй эрхлэн, өргөн уудам нутаг дэвсгэр дээрээ дураар нүүж, дөрвөн цагийн аясаар шилжин хөдөлж ирэхдээ суурин иргэд шиг хот байгуулж, сургууль соёлын төвлөрсөн газрууд, шинжлэн судлах байгууллага үүсгэн байгуулж байсангүй. Гэвч суурьшмал соёл иргэншилтэй улс үндэстнээс дутахгүйгээр өөрсдийн мэдлэг туршлагын оюуны асар их өвийг бүтээн бий болгож үеэс үед амаар болон хожим бичгээр уламжлуулан өдгөө хүрч иржээ.

Монголчуудын нүүдлийн иргэн...

Н.Энхцогт 

 

Манжийн эзлэн түрэмгийллийн үед гадаад соёлт ертөнцөөс тусгаарлагдмал байсан монгол орон юуны урьд Орос улстай өргөн харилцаа холбоотой болж Европ иргэншлийн дэвшилтэт өв уламжлалтай танилцахын хамтад монголчуудын оюун санааны амьдралд шинэ шинэ зүйл нэвтэрч, Монголд ХХ зууны уур амьсгал орж, шинэтгэл сэргэлт үзэгдэх болов. Үүний нэг тод томруун жишээ нь тухайн үеийн нийгмийн тэргүүний оюунлаг хэсгийнхэн ард түмнийг сурган хүмүүжүүлэх, иргэний боловсролыг төрийн бодлого болгох, хүүхэд, залуучуудад шинжлэх ухааны мэдлэгийг системтэйгээр эзэмшүүлэх тухай олон талыг хамарсан са...

Монгол Улсын нийслэл нь зургаан жарны түүхтэй, инээд баясал, итгэл сэтгэл, уйтгар гуниг, амжилт бүтээл, айдас түгшүүр, баяр бахдал цөм нэг дор хосолсон буурал түүхийн салшгүй нэгэн хэсэг хэмээн цэнхэр гараг даяар тархан суурьшигч Монгол туургатан хэн бүхний омогшилыг төрүүлж, хүлээн зөвшөөрөгдсөн, сая гаруй хүн амтай дэлхийн хэмжүүрээр их хотын тоонд гарцаагүй тооцогдох нийгмийн нэгэн цогцолбор билээ. Төрсөн цагаас гэж хүмүүс нийтлэг ярих дуртай боловч угтаа ухаан орсон цагаасаа энэ л Улаанбаатар хотынхоо хүйтэн өвөл, халуун зун, улааран эргэлдэх шороон дунд сааралтсан байшингийнхаа хорм...

БНСУ-ын эдийн засгийн хөгжлийн явцад Солонгосын Гадаадын хөрөнгө оруулалтыг хөхиүлэн дэмжих бодлого тухайн хөгжлийн зорилттой уялдаатайгаар өөрчлөгдөн хөгжиж ирсэн байна. Гадаадын хөрөнгө оруулалт, гадаадын хөрөнгийн тухай хуулийг анхлан 1962 онд баталж БНСУ худалдаа, хөрөнгө оруулалтыг дэмжих агентлаг (KOTRA) – ийг байгуулсан.

1998 онд Гадаадын хөрөнгө оруулалтыг дэмжих хуулийг шинэчлэн шинэ хуулиар хөрөнгө оруулалтыг бэлэн мөнгө, үндсэн хөрөнгө, үйлдвэр, оюуны өмч, хувьцаа, үл хөдлөх хөрөнгө зэрэг хэлбэрээр оруулах боломжтой болгосон.

Ерөнхийлөгч Ким Дэ Жуний үед Гадаадын хөрөнгө ор...

Дэлхийн тэргүүлэх эдийн засгуудын 2008 оны макро эдийн засгийн үзүүлэлтүүдийн дүр зураг юм гэнээ. Монголын уул уурхайн үндэсний ассоциацийн бодлогын шинжээч хүний судалгаа юм байна. Мэргэжлийн үг хэллэг жаахан ихтэй л харагдаж байна. Ойлгож уншиж чадсан хэд нь сэтгэгдэлээ хуваалцана уу. Би л болсон хойно байгаа газрынхаа Монголыг сонирхогч томоохон компаниудын талаар болж л өгвөл нүдээ бүлтийлгэж, чихээ сортойлгоод л сууж байна. Энжой:
…Дэлхийн уул уурхайн номер нэг компани Австралийн BHP Billiton ч мөн санхүүгийн хувьд хүндрэлтэй байгаа газруудаасаа 6000 орчим ажлын бай...

 

Улаанбаатарт шөнийн 3 цаг болж байна, ид шүлэг нойрын цаг. Хот амгалан нойрсоно. Хуримын ордон. Хос залуус хуримаа хийнэ. Тэдний амьдралын хамгийн гайхамшигтай мөч. Хөөе, яадаг тархинууд вэ эд нар чинь, арай галзуураагүй биз дээ, хүн унтах цагаар хуримаа хийж зогсдог, арай худлаа байлгүй дээ. Үнэн байлгүй яахав, залуус хуримаа хийгээд зогсож байна.

Жил бүрийн намар ганцхан удаа тохиох “Намрын дунд сарын арван долоон” хэмээх энэ өдөр Улаанбаатар хотын Хуримын ордон хорин дөрвөн цагаар завсар чөлөөгүй ажиллаж зуу гаруй хосыг бүртгэн ёслол үйлдэнэ. Зарим үед бүр 130 хосыг хүртэл энэ өдөрт амжуу...

 

Ленин багшийн маань “Бүх урлагийн дотроос хамгийн чухал нь кино” гэсэн үг одоо ч үнэ цэнээ алдаагүй байна. Тэр үед үзэл суртлаа дэлгэрүүлэхэд нь бичиг үсэггүй хүн ч байсан хамгийн амархан хүрэх “зэвсэг” нь кино байсан бол одоо ч хүмүүсийг гэгээрүүлэх, зугаацуулах үүргийг кино гүйцэтгэсээр л байна. Дэлхийд анх 1895 онд Францын ах дүү Люмьерийн бүтээсэн киноноос энэхүү урлаг үүссэн гэдэг бол манай монголчууд 1936 онд оросуудтай хамтран “Монгол хүү” киног бүтээснээр кинотой танилцжээ. Киног бүтээхээсээ өмнө үзэж байсан байж таарна, тэгэхээр кинотой танилцсан нь үүнээс ч эртнийх гэж хэлж болох ...

 

Хэн хүнд хамгийн эрхэм зүйл нь өөрийнх нь нэр гэдэг. Хүний нэрийг зөв дуудаж бичих нь том соёл, хүндлэл билээ. Чингис гэдэг цолтой Тэмүүжин хэмээх залуугийн тэртээх 13-р зуунд энэ ертөнцөд дуурсгасан нэр нь одоо бидний нэрийн хуудас болжээ. Бид заримдаа их хааныхаа нэрийг буруу бичиж түүнийг үл хүндлэх нь бий.

“Чингэс хааны нэрэмжит Их засаг их сургууль”, “Чингэс-Соосэ сургууль” гэх мэтээр ташаа бичсэн нь тааралдана. Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд, интернэтээр ч энэ буруу хэлбэр элбэг. Зүй нь “Чингэс” биш “Чингис” хэмээн бичих ёстой. Монгол бичгийн хамгийн эртний дурсгал “Чингисийн чулууны бич...

За энийг хүн болгоныг тоглоход хялбар байх боловуу гэсэн үүднээс энгийн хялбар барилтуудаар хийчлээ....Яг Буянаагийн өөрийнх нь дардаг өнгөөр тоглож сурмаар байвал сэтгэгдэл үлдээгээрэй хийцэн бэлэн байгаа шүү...

 Am             G                    Am

Нандин нандин хүслээ тээсээр

 C             G                        Am
Нартын гэрэл гэгээг хайрласаар

 Dm                       C                  Am                 F
Өгсөж уруудах амьдралын нугачаан дунд ээж минь

 C                    G                         C      E
Энхрий үр наддаа аж жаргалаа дуулсаар
  Dm                          G
Урсгал у...