/тус бичлэгт орсон зарим үг хэллэг нь ярианы хэлэнд ихэвчлэн ашиглагддаг, давхар, хоёрдогч утга санаа агуулсан тул монгол хэлний дүрэм зүйд харшилсан төдийд гүнээ хүлцэл өчиж, жишиг болгон дуурайлгах дор сануулан жичлэв/

Гадаадын гэж нэрлэгддэг шар толгой, том биетэй сурвалжлагчийн дүрд “Аватар” кинонд гардаг шиг хэсэг тоглохоор шийдэж эх орныхоо нийслэл болсон Улаанбаатараар тэмдэглэл хөтлөхөөр гарсан мэт төсөөлбөл ийн бичих байсан болов уу...

Юутай ч гэсэн хотын төвөөс эхлэхээр шийдэж “Их дэлгүүр”-ийн урд хэсэг зогсов. Дулаан орохтой зэрэгцэн ичээнээсээ гарсан аятай хүмүүс энд тэндгү...

1995 оноос өмнө ерөнхий боловсролын сургуулийн бага ангийн багш нар дунд ангийн багш нараас бага цалин авдаг байсан төдийгүй тэднийг мэргэжлийн хувьд ч доогуур түвшинд байдаг хэмээн үзэж байсан билээ. Гэтэл тухайн үеийн Багшийн сургуулийн бага ангийн багшийн ангид ямар оюутанг элсүүлж, ямар шалгуур тавьдаг байсан бэ?

1. ЕБС-ийн 8-р ангийг 75%-иас дээш онцсайн дүнтэй төгссөн. / Тухайн үед 8-р ангийн атестатан дээр 18-19 хичээлийн дүн тавигддаг байсан бөгөөд үүний 14-15 хичээл нь онц үнэлгээтэй, 4-5 хичээл нь сайн үнэлгээтэй буюу 8-р анги төгсөхдөө сурл...

  Л.Нарантөгс  Өнөөгийн сургуулиуд ер нь ямар байгууллага болчихов оо. Багш нь сурагчаа хүчирхийлж, сургуулийн “00” д хүүхдээ оруулаад зодож байхыг мэдэх ч үгүй зогсч, сурагчдыг дээрэмдэх асуудал газар авч, хүүхдүүд хэдэн зуугаараа хоолны хордлогод орж, багш нартаа ад үзэгдэн сургуулиас завсардана...

Ганц нэг сургуулийн захиралтай хариуцлага тооцсон болж ажлаас нь халсан ч нөгөөх нь шүүхээр заргалдсанаар хариуцлагаас мултрах жишээтэй. Товчоор хэлэхэд сургууль гээч хүүхдийн эрх дээд зэргээр зөрчигддөг, элдэв бусармагийн үүр уурхай болон хувирлаа. Хүүхдүүд хагалчихна гээд ...

МCS элекроникс, Монголын ахмад багш нарын холбоо, БХАН-тэй хамтран  “Би залуу багш” хөтөлбөрийн хүрээнд “Шилдэг багш” шалгаруулах хөтөлбөр боловсруулах, нээлттэй хичээлийн уралдааныг Баянгол дүүргийн113дугаар сургууль дээр зохион байгууллаа. Хичээлийг дүүрэг тус бүрээс шалгарсан 1-8 жил ажиллаж байгаа 113 Долгормаа, 77 Дэлгэрмөрөн, ЭУ Отгонжаргал, 81 Бүрэнжаргал, 44 Ариунжаргал, 46 Мягмарнаран, 102 Түмэнхишиг, 111 Доржханд, 106 Мөнхтуяа, 113 Сувдгэрэл, 44 Оюуннавч, 4 Уранчимэг, 102 Эрдэнэцэцэг, ЭӨ Баттуяа, 46 Бямбасүрэн, 42 Нарангэрэл, 106 Дарьсүрэн, 44 Ариунтунга...

 

Ажил хөдөлмөр хэмээх зүйл хүний амьдралын салшгүй нэгэн хэсэг билээ. Хөдөлмөр хүнийг бий болгосон ч гэж ярьдаг л байлаа. Хэдий тийм боловч дандаа л ажиллаад байвал утгагүй биз. Эсвэл эсрэгээр дандаа л амраад байвал тэр амралт маань ч өөрөө ямар утгатайсан билээ. Харин их ажлын дараа, ажлаа дуусгасны дараа амрах юутай сайхан. Сэтгэл тэнэгэр, бодол өөдрөг, ажлын дараах хоол хүртэл амттай.

Социализмын үеийн хамгийн алдартай бүтээлүүдийн нэг бол яах аргагүй зураач Г.Одонгийн “Ажлын дараа” хэмээх бүтээл билээ. Гэхдээ энэ зураг ажил амралтын тухай гэхээсээ нүүдэлчин монголчуудын нэг хэсгийн ахуй а...

 

“Дараах” хэмээх үгийг бид “дараахь”, “дараахи” зэргээр даруй гурван янзаар бичиж байна. Одоогийн мөрдөж буй зөв бичихүйн үүднээс чухам аль нь зөв юм бол? ШУА-ийн Хэл зохиолын хүрээлэнгээс 2008 онд хэвлүүлсэн “Монгол хэлний дэлгэрэнгүй тайлбар толь”-д энэ үгийг “удаах, дараагийн, тэртээх, хойдох” гэх мэт утгатай гээд “дараах” хэмээн бичнэ гэжээ.

Мөн Ц.Дамдинсүрэн, Б.Осор нарын “Монгол үсгийн дүрмийн толь”-д “дараах” хэмээн бичих нь зөв хэмээжээ. Харин Я.Цэвэлийн “Монгол хэлний товч тайлбар толь”-д “дараахь” хэмээн байх аж. Гэвч энэ толиос хойш гарсан толиуд дээр энэ үгийг “дараах” хэмээн бичи...

 

Эх орны минь өнцөг булан бүрт янз бүрийн л үйл явдлууд үргэлжилсээр, амьдрал өрнөсөөр, биднийг мэдээ мэдээллээр ар араас нь бөмбөгдсөөр... Чих тавихнээ, нэг их хурлын гишүүн нь нөгөөгийнхөө хоолойг нь боолоо, хятад хүн монгол хүнийг аллаа, уурхайд хоёр хүн шороонд дарагдлаа, далан мянга тарааснаас болоод архи уух хүмүүс ихэссэн ч гэх шиг сүүлийн үед дандаа л хар мэдээнүүд голлох болж. За тэгээд хэдэн улс төрчид нь Таван толгойгоо юу ч болгох гээд байгаан, нэг иймэрхүү.

Хэдэн уйтгартай улс төрчдөөсөө өөр ярих хүнгүй, өөр сонирхолтой сэдэв, илүү гэрэл гэгээтэй аятайхан зүйл бидэнд үнэхээр алга...

 

Дэлхийн соёл урлагийн төв болсон түүхт хотуудын нэг бол яах аргагүй Парис хот. Францын нийслэл Парис хотод Лувр хэмээх музей байх. Дэлхийн хамгийн алдартай уран зургийн музей нь Парисын Лувр билээ. Парист очоод Эйфелийн цамхагт гаралгүй, Лувраар оролгүй, Дарь эхийн сүмийг нь харалгүй өнгөрсөн жуулчин ховорхон биз ээ. ЮНЕСКО-гийн төв байр ч Парист байдаг нь санамсаргүй зүйл биш юм. Лувр бол XII зууны сүүлээр Францын хаан Филипп Августын зарлигаар босгосон байлдааны цайз, цамхаг байсан бөгөөд түүнээс хойш зургаан зуун жилийн дараа европын урлагийн том төв болжээ. Өнөөдөр Луврын музейн цуглуул...

 

Намайг гүтгэх тэр эрх чөлөөнийх нь төлөө би үхтлээ тэмцэнэ.

Э.Бат-Үүл

 

Хүмүүний эдлэх ёстой олон эрх, эрх чөлөөний дотроос нэгэн эрхэм чухал зүйл бол үг хэлэх, өөрийгөө илэрхийлэх, чөлөөтэй хэвлэн нийтлэх хэмээх хааж боож болдоггүй айхтар эд байдаг аж. Энгийн амьдрал дээр ч цаад хүн нь дургүйцэхийг мэдсээр мөртөө сайныг хүсэж хэлээд ад болж байгаа жишээ зөндөө л харагддаг. Гэвч дутагдлын хажуугаар дуугүй байж тэсэхгүй тэр хэлийг яалтай.

Идэх хоолгүй байлаа ч ядаж чөлөөтэй “хуцах” эрхтэй байх нь чөлөөт нийгмийн коммунизмаас ялгарах хамгийн том ялгаа. Мэдээллээр цангана, үг хэлэх эрх чөлөө хаагд...

 

Бэлчих гэдэг нь “адгуус мал тархан идээшлэх, сэтгэл санаа төвлөрөхгүй тархах”, харин бэлчээр нь “мал идэшлэх өвс, ус бүхий эдэлбэр газар” гэсэн утгатай хэмээн “Монгол хэлний дэлгэрэнгүй тайлбар толь”-д тайлбарлажээ. Бэлчих гэдгээс бэлчээр үүснэ. Бид заримдаа энэ хоёр үгийг билчих, билчээр хэмээн буруу бичдэг.

Монгол бичгээр эдгээр үгсийг “бэлчихү”, “бэлчигэр” хэмээн бичнэ. Ц.Дамдинсүрэн, Б.Осор нарын “Монгол үсгийн дүрмийн толь”-д бэлчээр гэж байхаас билчих гэж алга байна. Я.Цэвэлийн “Монгол хэлний товч тайлбар толь”-д “билчээр” хэмээн байх авч “бэлчих”, “бэлчээр” гэсэн хэлбэрийг зөв гэжээ. ...